小结
- 分块矩阵
- 分块矩阵运算
- 分块矩阵的逆
分块矩阵
矩阵A=[30−159−2−5240−31−8−6317−4]\boldsymbol{A} = \left[\begin{array}{ccc|cc|c}
3 & 0 & -1 & 5 & 9 & -2 \\
-5 & 2 & 4 & 0 & -3 & 1 \\ \hline
-8 & -6 & 3 & 1 & 7 & -4 \end{array}\right]A=⎣⎡3−5−802−6−1435019−37−21−4⎦⎤,也可写成2×32 \times 32×3分块矩阵A=[A1​1A1​2A1​3A2​1A2​2A2​3]\boldsymbol{A}=\begin{bmatrix}\boldsymbol{A_1\!_1} & \boldsymbol{A_1\!_2} & \boldsymbol{A_1\!_3} \\
\boldsymbol{A_2\!_1} & \boldsymbol{A_2\!_2} & \boldsymbol{A_2\!_3}\end{bmatrix}A=[A11A21A12A22A13A23]的形状,它的元素是分块(子矩阵)
A1​1=[30−1−524]A1​2=[590−3]A1​3=[−21]A1​2=[590−3]A2​2=[17]A2​3=[−4]\begin{aligned}
&\boldsymbol{A_1\!_1} =\begin{bmatrix} 3 & 0 & -1 \\
-5 & 2 & 4\end{bmatrix}
&&\boldsymbol{A_1\!_2} =\begin{bmatrix} 5 & 9 \\ 0 & -3\end{bmatrix} &&\boldsymbol{A_1\!_3} =\begin{bmatrix} -2 \\ 1 \end{bmatrix} \\
&\boldsymbol{A_1\!_2} =\begin{bmatrix} 5 & 9 \\ 0 & -3\end{bmatrix}
&&\boldsymbol{A_2\!_2} =\begin{bmatrix}1 \\ 7 \end{bmatrix}
&&\boldsymbol{A_2\!_3} =\begin{bmatrix} -4 \end{bmatrix}\end{aligned}A11=[3−502−14]A12=[509−3]A12=[509−3]A22=[17]A13=[−21]A23=[−4]
加法与标量乘法
若矩阵A\boldsymbol{A}A与B\boldsymbol{B}B有相同维数且以相同方式分块,则自然有矩阵的和A+B\boldsymbol{A} + \boldsymbol{B}A+B也以同样方式分块。这时A+B\boldsymbol{A} + \boldsymbol{B}A+B的每一个分块恰好是A\boldsymbol{A}A和B\boldsymbol{B}B对应分块的(矩阵)和。分块矩阵乘以一个标量也可以逐块计算。
分块矩阵的乘法
设A=[2−310−415−2310−4−27−1]=[A1​1A1​2A2​1A2​2]\boldsymbol{A} = \left[\begin{array}{ccc|cc}
2 & -3 & 1 & 0 & -4 \\
1 & 5 & -2 & 3 & 1 \\ \hline
0 & -4 & -2 & 7 & -1 \end{array}\right]=\begin{bmatrix}\boldsymbol{A_1\!_1} & \boldsymbol{A_1\!_2} \\
\boldsymbol{A_2\!_1} & \boldsymbol{A_2\!_2}\end{bmatrix}A=⎣⎡210−35−41−2−2037−41−1⎦⎤=[A11A21A12A22],B=[64−21−37−1352]=[B1B2]\boldsymbol{B} =\begin{bmatrix}6 & 4 \\ -2 & 1\\ -3 & 7\\ \hline -1 & 3 \\ 5 & 2\end{bmatrix}=\begin{bmatrix}\boldsymbol{B_1} & \boldsymbol{B_2}\end{bmatrix}B=⎣⎢⎢⎢⎢⎡6−2−3−1541732⎦⎥⎥⎥⎥⎤=[B1B2]
A\boldsymbol{A}A的5列被分成3列一组和2列一组。B\boldsymbol{B}B的5行按同样方法分块—被分成3行一组和2行一组。我们称A\boldsymbol{A}A和B\boldsymbol{B}B的分块是与分块乘法相一致的。AB\boldsymbol{AB}AB的乘积可以被写成AB=[A1​1A1​2A2​1A2​2][B1B2]=[A1​1B1+A1​2B2A2​1B1+A2​2B2]\boldsymbol{AB}=\begin{bmatrix}\boldsymbol{A_1\!_1} & \boldsymbol{A_1\!_2} \\
\boldsymbol{A_2\!_1} & \boldsymbol{A_2\!_2}\end{bmatrix}\begin{bmatrix}\boldsymbol{B_1} &\boldsymbol{B_2}\end{bmatrix}=\begin{bmatrix}\boldsymbol{A_1\!_1}\boldsymbol{B_1} + \boldsymbol{A_1\!_2}\boldsymbol{B_2} \\
\boldsymbol{A_2\!_1}\boldsymbol{B_1} + \boldsymbol{A_2\!_2}\boldsymbol{B_2}\end{bmatrix}AB=[A11A21A12A22][B1B2]=[A11B1+A12B2A21B1+A22B2]
A1​1B1=[2−3115−2][64−21−37]=[15122−5]\boldsymbol{A_1\!_1}\boldsymbol{B_1}=\begin{bmatrix}
2 & -3 & 1 \\ 1 & 5 & -2\end{bmatrix}\begin{bmatrix}6 &
4 \\ -2 & 1\\ -3 & 7\end{bmatrix}=\begin{bmatrix}15 & 12 \\ 2 & -5\end{bmatrix}A11B1=[21−351−2]⎣⎡6−2−3417⎦⎤=[15212−5]
A1​2B2=[0−43−1][−1352]=[−20−8−87]\boldsymbol{A_1\!_2}\boldsymbol{B_2}=\begin{bmatrix}
0 & -4 \\ 3 & -1\end{bmatrix}\begin{bmatrix}-1 & 3 \\ 5 & 2\end{bmatrix}=\begin{bmatrix}-20 & -8 \\ -8 & 7\end{bmatrix}A12B2=[03−4−1][−1532]=[−20−8−87]
A1​1B1+A1​2B2=[15122−5]+[−20−8−87]=[−54−62]\boldsymbol{A_1\!_1}\boldsymbol{B_1} + \boldsymbol{A_1\!_2}\boldsymbol{B_2}=\begin{bmatrix}15 & 12 \\ 2 & -5\end{bmatrix} + \begin{bmatrix}-20 & -8 \\ -8 & 7\end{bmatrix}=\begin{bmatrix}-5 & 4 \\ -6 & 2\end{bmatrix}A11B1+A12B2=[15212−5]+[−20−8−87]=[−5−642]
设A=[−3121−45]\boldsymbol{A}=\begin{bmatrix}-3 & 1 & 2 \\ 1 & -4 & 5\end{bmatrix}A=[−311−425]和B=[abcdef]\boldsymbol{B}=\begin{bmatrix}a & b \\ c & d\\ e & f\end{bmatrix}B=⎣⎡acebdf⎦⎤。验证AB=col1(A)row1(B)+col2(A)row2(B)+col3(A)row3(B)\boldsymbol{AB}=col_1(\boldsymbol{A})row_1(\boldsymbol{B}) + col_2(\boldsymbol{A})row_2(\boldsymbol{B}) + col_3(\boldsymbol{A})row_3(\boldsymbol{B})AB=col1(A)row1(B)+col2(A)row2(B)+col3(A)row3(B)。
col1(A)row1(B)=[−31][ab]=[−3a−3bab]col2(A)row2(B)=[1−4][cd]=[cd−4c−4d]col3(A)row3(B)=[25][ef]=[2e2f5e5f]\begin{aligned}
&col_1(\boldsymbol{A})row_1(\boldsymbol{B})=\begin{bmatrix}-3 \\ 1\end{bmatrix}\begin{bmatrix}a & b\end{bmatrix}=\begin{bmatrix}-3a & -3b \\ a & b\end{bmatrix} \\
&col_2(\boldsymbol{A})row_2(\boldsymbol{B})=\begin{bmatrix}1 \\ -4\end{bmatrix}\begin{bmatrix}c & d\end{bmatrix}=\begin{bmatrix}c & d \\ -4c & -4d\end{bmatrix} \\
&col_3(\boldsymbol{A})row_3(\boldsymbol{B})=\begin{bmatrix}2 \\ 5\end{bmatrix}\begin{bmatrix}e & f\end{bmatrix}=\begin{bmatrix}2e & 2f \\ 5e & 5f\end{bmatrix}
\end{aligned}col1(A)row1(B)=[−31][ab]=[−3aa−3bb]col2(A)row2(B)=[1−4][cd]=[c−4cd−4d]col3(A)row3(B)=[25][ef]=[2e5e2f5f]
于是$ \sum_{k=1}^3{col_k(\boldsymbol{A})row_k(\boldsymbol{B})}=\begin{bmatrix}-3a + c + 2e & -3b + d + 2f \ a - 4c + 5e & b - 4d + 5f\end{bmatrix}$
这个矩阵恰好就是AB\boldsymbol{AB}AB。
定理10(AB\boldsymbol{AB}AB的列行展开)
若A\boldsymbol{A}A是m×nm \times nm×n矩阵,B\boldsymbol{B}B是n×pn \times pn×p矩阵,则AB=[col1(A)⋯coln(A)][row1(B)⋮rown(B)]=col1(A)row1(B)+⋯+coln(A)rown(B)\begin{aligned}
\boldsymbol{AB}&=\begin{bmatrix}col_1(\boldsymbol{A})
& \cdots & col_n(\boldsymbol{A})\end{bmatrix}
\begin{bmatrix}row_1(\boldsymbol{B}) \\ \vdots \\ row_n(\boldsymbol{B})\end{bmatrix} \\
&=col_1(\boldsymbol{A})row_1(\boldsymbol{B}) + \cdots + col_n(\boldsymbol{A})row_n(\boldsymbol{B})\end{aligned}AB=[col1(A)⋯coln(A)]⎣⎢⎡row1(B)⋮rown(B)⎦⎥⎤=col1(A)row1(B)+⋯+coln(A)rown(B)
分块矩阵的逆
形如A=[A1​1A1​20A2​2]\boldsymbol{A}=\begin{bmatrix} \boldsymbol{A_1\!_1} &\boldsymbol{A_1\!_2} \\ \boldsymbol{0} & \boldsymbol{A_2\!_2}\end{bmatrix}A=[A110A12A22]的矩阵称为分块上三角矩阵。设A1​1\boldsymbol{A_1\!_1}A11是p×pp \times pp×p矩阵,A2​2\boldsymbol{A_2\!_2}A22是q×qq \times qq×q矩阵。求A−1\boldsymbol{A}^{-1}A−1的表达式。
解:用B\boldsymbol{B}B表示A−1\boldsymbol{A}^{-1}A−1且把它分块,使得[A1​1A1​20A2​2][B1​1B1​2B2​1B2​2]=[Ip00Iq]\begin{bmatrix}\boldsymbol{A_1\!_1} &\boldsymbol{A_1\!_2} \\ \boldsymbol{0} & \boldsymbol{A_2\!_2}\end{bmatrix}\begin{bmatrix} \boldsymbol{B_1\!_1} &\boldsymbol{B_1\!_2} \\ \boldsymbol{B_2\!_1} & \boldsymbol{B_2\!_2}\end{bmatrix}=\begin{bmatrix}\boldsymbol{I_p}& \boldsymbol{0} \\ \boldsymbol{0} & \boldsymbol{I_q}\end{bmatrix}[A110A12A22][B11B21B12B22]=[Ip00Iq]。
则有:A1​1B1​1+A1​2B2​1=IpA1​1B1​2+A1​2B2​2=0A2​2B2​1=0A2​2B2​2=Iq\begin{aligned}
\boldsymbol{A_1\!_1}\boldsymbol{B_1\!_1}+\boldsymbol{A_1\!_2}\boldsymbol{B_2\!_1} &= \boldsymbol{I_p}\\
\boldsymbol{A_1\!_1}\boldsymbol{B_1\!_2}+\boldsymbol{A_1\!_2}\boldsymbol{B_2\!_2} &= \boldsymbol{0}\\
\boldsymbol{A_2\!_2}\boldsymbol{B_2\!_1} &= \boldsymbol{0}\\
\boldsymbol{A_2\!_2}\boldsymbol{B_2\!_2} &= \boldsymbol{I_q}
\end{aligned}A11B11+A12B21A11B12+A12B22A22B21A22B22=Ip=0=0=Iq
因A\boldsymbol{A}A可逆,且A2​2\boldsymbol{A_2\!_2}A22所在行其余列全为0\boldsymbol{0}0,可知A2​2\boldsymbol{A_2\!_2}A22必有q个主元位置,故B2​2=A2​2−1\boldsymbol{B_2\!_2} = \boldsymbol{A_2\!_2}^{-1}B22=A22−1。
B2​1=A2​2−10=0\boldsymbol{B_2\!_1}=\boldsymbol{A_2\!_2}^{-1}\boldsymbol{0}=\boldsymbol{0}B21=A22−10=0。
于是A1​1B1​1+A1​2B2​1=A1​1B1​1=Ip\boldsymbol{A_1\!_1}\boldsymbol{B_1\!_1}+\boldsymbol{A_1\!_2}\boldsymbol{B_2\!_1}=\boldsymbol{A_1\!_1}\boldsymbol{B_1\!_1}=\boldsymbol{I_p}A11B11+A12B21=A11B11=Ip。同理B1​1=A1​1−1\boldsymbol{B_1\!_1}=\boldsymbol{A_1\!_1}^{-1}B11=A11−1.
最后A1​1B1​2=−A1​2B2​2=−A1​2A2​2−1\boldsymbol{A_1\!_1}\boldsymbol{B_1\!_2}=-\boldsymbol{A_1\!_2}\boldsymbol{B_2\!_2}=-\boldsymbol{A_1\!_2}\boldsymbol{A_2\!_2}^{-1}A11B12=−A12B22=−A12A22−1。
B1​2=−A1​1−1A1​2A2​2−1\boldsymbol{B_1\!_2}=-\boldsymbol{A_1\!_1}^{-1}\boldsymbol{A_1\!_2}\boldsymbol{A_2\!_2}^{-1}B12=−A11−1A12A22−1。
最终得:A−1=B=[A1​1−1−A1​1−1A1​2A2​2−10A2​2−1]\boldsymbol{A}^{-1}=\boldsymbol{B}=\begin{bmatrix}\boldsymbol{A_1\!_1}^{-1} & -\boldsymbol{A_1\!_1}^{-1}\boldsymbol{A_1\!_2}\boldsymbol{A_2\!_2}^{-1} \\ \boldsymbol{0} & \boldsymbol{A_2\!_2}^{-1}\end{bmatrix}A−1=B=[A11−10−A11−1A12A22−1A22−1]
分块对角矩阵是一个分块矩阵,除了主对角上各分块外,其余全是零分块。这样的一个矩阵是可逆的当且仅当主对角线上各分块都是可逆的。
1万+



被折叠的 条评论
为什么被折叠?



